Sztuczna inteligencja jeszcze niedawno kojarzyła się przede wszystkim z przyszłością. Dziś coraz częściej staje się elementem codziennej pracy – pomaga analizować dane, wyszukiwać informacje, tworzyć treści, automatyzować powtarzalne czynności i wspierać podejmowanie decyzji.
Wraz z jej rozwojem pojawia się jednak pytanie, które budzi najwięcej emocji: czy AI zastąpi pracowników?
Wiele wskazuje na to, że zmiana będzie bardziej złożona. Sztuczna inteligencja prawdopodobnie nie tyle „zabierze pracę” całym grupom zawodowym, ile zmieni zakres obowiązków, sposób wykonywania zadań oraz kompetencje potrzebne pracownikom.
Badanie ILO i NASK z 2025 roku wskazuje, że około jedna czwarta zatrudnienia na świecie znajduje się w zawodach w pewnym stopniu narażonych na wpływ generatywnej AI. Jednocześnie autorzy podkreślają, że ze względu na konieczność udziału człowieka w większości zawodów bardziej prawdopodobna jest transformacja pracy niż całkowite zastępowanie ludzi.
AI nie zastępuje stanowiska – najpierw przejmuje konkretne zadania
W dyskusji o przyszłości pracy warto rozróżnić stanowisko od wykonywanych w jego ramach zadań.
Pracownik działu księgowości nie zajmuje się wyłącznie wprowadzaniem dokumentów. Handlowiec nie tylko przygotowuje oferty. Kierownik produkcji nie ogranicza swojej pracy do układania harmonogramu.
Każde stanowisko składa się z wielu czynności. Część z nich jest powtarzalna i oparta na danych, inne wymagają doświadczenia, odpowiedzialności, negocjacji, kreatywności czy zrozumienia drugiego człowieka.
I właśnie tutaj znajduje się przestrzeń dla AI.
Sztuczna inteligencja może przejąć lub znacząco przyspieszyć takie zadania jak:
- wyszukiwanie i porządkowanie informacji,
- analiza dużych zbiorów danych,
- przygotowywanie podsumowań,
- wykrywanie nieprawidłowości,
- tworzenie wstępnych raportów,
- klasyfikowanie dokumentów,
- przygotowywanie propozycji odpowiedzi,
- przewidywanie określonych zdarzeń na podstawie danych historycznych.
Człowiek pozostaje natomiast odpowiedzialny za ocenę wyników, uwzględnienie kontekstu oraz podjęcie ostatecznej decyzji.
Od automatyzacji do inteligentnego wsparcia pracownika
Automatyzacja w przedsiębiorstwach nie jest nowym zjawiskiem. Systemy informatyczne od wielu lat eliminują konieczność ręcznego wykonywania części operacji.
AI wprowadza jednak kolejny etap tej zmiany.
Tradycyjna automatyzacja najczęściej działa według schematu:
„Jeżeli wydarzy się A, wykonaj B”.
Sztuczna inteligencja może pójść dalej – analizować informacje, rozpoznawać zależności i na ich podstawie przygotowywać rekomendacje.
Pracownik nie musi więc samodzielnie przeszukiwać setek rekordów. Może otrzymać wskazanie, które dane wymagają jego uwagi.
Właśnie dlatego AI coraz częściej należy traktować jako cyfrowego asystenta pracownika, a nie jego bezpośredniego konkurenta.
Jak może wyglądać współpraca człowieka z AI?
Wyobraźmy sobie kilka sytuacji z codziennego funkcjonowania przedsiębiorstwa.
Produkcja
Kierownik produkcji musi reagować na zmiany dostępności materiałów, zasobów, terminów czy obciążenia maszyn.
AI może analizować dane i pomagać wykrywać potencjalne problemy lub wspierać przygotowanie rekomendacji.
Ostateczna decyzja nadal należy jednak do osoby, która zna specyfikę zakładu, klientów, pracowników oraz bieżącą sytuację.
Magazyn i logistyka
Ogromna liczba operacji magazynowych generuje duże ilości danych.
Ich analiza może pomóc w identyfikowaniu trendów, przewidywaniu zapotrzebowania czy wskazywaniu obszarów wymagających uwagi.
Zamiast ręcznie szukać problemu, pracownik może szybciej otrzymać informację, gdzie warto go szukać.
Sprzedaż
Handlowiec może wykorzystać AI do przygotowania podsumowania historii współpracy z klientem, uporządkowania informacji czy stworzenia pierwszej wersji wiadomości.
Dzięki temu więcej czasu może poświęcić na to, czego technologia nie zastępuje tak łatwo – budowanie relacji, negocjacje i zrozumienie potrzeb klienta.
Finanse i księgowość
AI może wspierać analizowanie dokumentów, danych finansowych czy identyfikowanie nietypowych wartości.
Rolą specjalisty pozostaje interpretacja tych informacji, znajomość przepisów oraz odpowiedzialność za decyzje.
ERP również zmienia swoją rolę
Przez wiele lat podstawowym zadaniem systemów ERP było przede wszystkim gromadzenie i porządkowanie danych dotyczących przedsiębiorstwa.
Dzisiaj oczekiwania są znacznie większe.
System ERP powinien nie tylko informować, co wydarzyło się w firmie, ale również pomagać użytkownikowi szybciej dotrzeć do istotnych informacji i sprawniej wykonywać codzienne zadania.
Ma to szczególne znaczenie w rozbudowanych środowiskach takich jak Comarch ERP XL, gdzie w jednym ekosystemie mogą znajdować się informacje dotyczące sprzedaży, zakupów, magazynu, produkcji, finansów i innych procesów przedsiębiorstwa.
Im lepiej uporządkowane i zintegrowane są dane, tym większe możliwości ich późniejszego wykorzystania – również przy zastosowaniu rozwiązań wykorzystujących sztuczną inteligencję.
Czy AI może jednak doprowadzić do likwidacji części stanowisk?
Takiego scenariusza nie można wykluczyć.
Jeżeli duża część obowiązków na konkretnym stanowisku jest powtarzalna, przewidywalna i możliwa do wykonania cyfrowo, zapotrzebowanie na taką pracę może się zmniejszać.
Jednocześnie rozwój technologii tworzy nowe zadania i zwiększa zapotrzebowanie na inne kompetencje. OECD zwraca uwagę, że AI wpływa na rynek pracy jednocześnie poprzez automatyzowanie istniejących czynności, tworzenie nowych zadań i zawodów oraz zwiększanie produktywności.
Podobny obraz przedstawia World Economic Forum. W raporcie Future of Jobs 2025 prognozowano, że do 2030 roku szersze zmiany technologiczne, gospodarcze, demograficzne i środowiskowe mogą doprowadzić zarówno do powstania około 170 mln miejsc pracy, jak i wyparcia około 92 mln obecnych ról. Nie są to więc prognozy dotyczące wyłącznie AI, ale dobrze pokazują skalę transformacji rynku pracy.
Jakie kompetencje będą coraz ważniejsze?
Paradoksalnie rozwój sztucznej inteligencji może zwiększyć znaczenie nie tylko kompetencji technologicznych, ale również tych typowo ludzkich.
Pracownicy będą potrzebowali umiejętności:
pracy z danymi – rozumienia informacji dostarczanych przez systemy,
weryfikowania wyników AI – technologia może się mylić, dlatego jej odpowiedzi wymagają kontroli,
krytycznego myślenia – rekomendacja systemu nie zawsze musi być najlepszą decyzją biznesową,
rozwiązywania problemów – szczególnie tych nietypowych i wymagających uwzględnienia wielu czynników,
komunikacji i współpracy – relacje z klientami i zespołem nadal pozostają domeną człowieka,
ciągłego uczenia się – narzędzia będą zmieniały się coraz szybciej.
OECD wskazuje, że tylko niewielka część pracowników będzie potrzebowała zaawansowanych kompetencji związanych np. z programowaniem czy tworzeniem modeli AI. Znacznie szersza grupa będzie potrzebowała umiejętności cyfrowych oraz zdolności wykorzystywania, analizowania i interpretowania danych. Nadal istotne pozostaną również rozwiązywanie problemów, kreatywność czy kompetencje menedżerskie.
Największym wyzwaniem może być nie AI, lecz brak przygotowania do jej wykorzystania
Dla przedsiębiorstw ważne pytanie może więc brzmieć nie:
„Których pracowników zastąpimy AI?”
ale:
„Jak wykorzystać AI, aby nasi pracownicy mogli wykonywać swoją pracę lepiej?”
Firma może wdrożyć najbardziej zaawansowane rozwiązania technologiczne, ale bez odpowiednich danych, uporządkowanych procesów i przygotowanych użytkowników nie wykorzysta ich pełnego potencjału.
Dotyczy to szczególnie sektora MŚP. OECD wskazuje, że niedobór odpowiednich kompetencji pozostaje jedną z istotnych barier we wdrażaniu AI przez mniejsze przedsiębiorstwa.
Dlatego transformacja powinna obejmować nie tylko zakup technologii, ale również szkolenie zespołu i zmianę sposobu organizacji pracy.
AI + człowiek + ERP – kierunek rozwoju przedsiębiorstw
W ERP SERWIS od lat obserwujemy, jak technologia zmienia sposób zarządzania przedsiębiorstwami. Systemy takie jak Comarch ERP XL pozwalają integrować procesy i dane w jednym środowisku, ograniczać ręczną pracę oraz zapewniać pracownikom dostęp do informacji potrzebnych do wykonywania codziennych obowiązków.
Rozwój sztucznej inteligencji jest kolejnym etapem tej transformacji.
ERP dostarcza uporządkowanych informacji o przedsiębiorstwie. Automatyzacja wykonuje powtarzalne operacje. AI może pomagać analizować dane i wspierać użytkownika. A człowiek wykorzystuje doświadczenie i wiedzę biznesową, aby na tej podstawie podejmować właściwe decyzje.
To właśnie takie połączenie może stać się jednym z najważniejszych kierunków rozwoju nowoczesnych przedsiębiorstw.
Czy powinniśmy więc obawiać się AI?
Sztuczna inteligencja niewątpliwie zmieni rynek pracy. Część zadań zniknie, część zostanie zautomatyzowana, a jednocześnie pojawią się nowe obowiązki, specjalizacje i sposoby pracy.
Najbardziej prawdopodobny scenariusz nie wygląda jednak jak prosta zamiana „człowiek → maszyna”.
To raczej zmiana:
człowiek wykonujący wszystkie zadania samodzielnie → człowiek wykorzystujący technologię do wykonywania części z nich szybciej i skuteczniej.
Dlatego przewagę mogą zdobywać niekoniecznie przedsiębiorstwa posiadające najwięcej narzędzi AI, ale te, które najlepiej połączą technologię, dane, procesy i kompetencje swoich pracowników.
W ERP SERWIS pomagamy przedsiębiorstwom rozwijać środowisko Comarch ERP XL i wykorzystywać nowe technologie do usprawniania codziennych procesów biznesowych.
Przyszłość pracy nie musi oznaczać wyboru: człowiek albo sztuczna inteligencja. Coraz częściej będzie oznaczać: człowiek wspierany przez sztuczną inteligencję.
